DE RECHTEN VAN DE FOTOGRAAF, HET MODEL EN DE OPDRACHTGEVER

  • WAT IS AUTEURSRECHT?

Als maker van een originele foto, bezit de fotograaf de auteursrechten op die foto. Op heel veel foto’s rusten bijgevolg auteursrechten, zelfs als je de foto ogenschijnlijk vrij op internet of bvb op facebook kan bekijken. Soms heeft de fotograaf deze rechten gratis afgestaan aan iedereen en mag je dus die foto vrij gebruiken, maar vaak is dat niet het geval. In deze gevallen heb je een gebruikslicentie nodig om de foto te mogen gebruiken. Je krijgt dan de toelating om die foto te gebruiken voor een bepaald doeleinde. Dit gebruik kan beperkt zijn in tijd, in aantal keren dat het mag gebruikt worden, in het medium waarin het mag gebruikt worden (gedrukt in een magazine, op een website, als 20m2 reclame, op sociale media, enz.) Er mag ook niets veranderd worden aan de foto zonder toestemming van de fotograaf, zelfs niet vierkant knippen voor instagram, niet sepia of zwart-wit maken of enige andere bewerking of manipulatie. Bij het publiceren van de foto, op gelijk welke drager, dient altijd de fotograaf vermeld te worden.

  • WAT IS PORTRETRECHT?

Wie afgebeeld staat op een foto, heeft in veel gevallen ook het portretrecht op die foto. Dit betekent dat deze foto niet openbaar kan gemaakt of gepubliceerd worden zonder dat die persoon daar toestemming voor geeft.  Portretrecht kan afgestaan worden door middel van een modelrelease.

  • AFSTAAN VAN AUTEURSRECHTEN OF PORTRETRECHT.

Om te vermijden dat elke keer dient overlegd te worden tussen alle betrokken partijen of een foto al dan niet mag gebruikt worden, worden er op voorhand afspraken gemaakt op papier in verband met zowel de auteursrechten als de portretrechten.

  • WAAROM IS DIT BELANGRIJK?

Voor levensgebeurtenissen spelen deze regels vaak geen rol. De fotograaf heeft zijn auteursrechten geheel of gedeeltelijk afgestaan aan de opdrachtgever en de opdrachtgever gaat deze foto’s meestal niet publiceren, maar gebruikt ze voor zichzelf als herinnering aan leuke momenten. Gebruik op sociale media zit, wat de auteursrechten betreft, altijd in mijn pakket. Er dient bij publicatie op sociale media wel altijd nagedacht worden over de portretrechten van de personen op de foto.

Voor events, modeshows en catwalks dient de opdrachtgever er zich bewust van te zijn dat de afspraken met de fotograaf enkel het aspect van de auteursrechten behandelt en dat, indien de foto’s gepubliceerd zouden worden, de opdrachtgever zelf verantwoordelijk is voor het bekomen van het portretrecht voor zover dat nodig zou zijn.

Voor portret en lifestyle foto’s gelden dezelfde regels, maar in voorkomend geval kunnen er speciale afspraken gemaakt worden:

In uitzonderlijke gevallen, kan een fotoshoot doorgaan op TFP-basis (Time For Portfolio). Dit betekent dat alle partijen werken zonder inbreng van kosten en dat de fotograaf de onvoorwaardelijke portretrechten krijgt van het (de) model(len). De vergoeding van alle eventuele partijen (model, fotograaf, visagiste, locatie-eigenaar, eigenaar van speciale attributen,…) bestaat dan uit de foto’s onder elektronische vorm, voorzien van het logo van de fotograaf, die ze vrij mogen gebruiken mits vermelding van de fotograaf.